Јас сум Даница, а ова е мојот став: 

Загадувањето во Македонија одамна не е проблем. Тоа е алиби. Со години ни служи како совршено оправдување: зошто институциите не функционираат, зошто здравството е преоптоварено, зошто сме уморни, нервозни и без енергија, зошто секојдневието ни изгледа потешко отколку што треба да биде.

Слушај ја целата колумна и со заклучен телефон:

„Не е до нас, до воздухот е.“
И навистина-до воздухот е. Ама не само до него.
Воздухот е загаден, но уште позагадена е логиката со која го користиме како изговор.

Загадувањето стана удобна магла зад која сите се кријат, доволно густа за да ја замагли одговорноста, доволно долготрајна за да престане да предизвикува револт.

Политиката се крие зад оправдувањето дека „е комплексно“ и дека бара време, стратегии и трпение.
Општините се кријат зад тврдењето дека „граѓаните се виновни“, како да немаат надлежности, моќ и обврска да делуваат.
Граѓаните се кријат зад убедувањето дека „ништо не зависи од нив“, па неучеството станува најлесната форма на учество.

Сите сме во право. Сите имаме причина. И токму затоа ништо не се менува.
Загадувањето стана совршен систем без виновници. А кога нема виновници, нема ни притисок. Кога нема притисок, нема ни промена.

Најопасната честичка во македонскиот воздух не е PM2.5. Туку чувството дека ова е максимумот што можеме.
Дека подобро од ова не постои. Дека секое барање за нормалност е претерување. Дека живот со достоинство е амбиција, а не основно право.
Кога ќе прифатиш дека е нормално да не се дише, лесно прифаќаш и дека:
– е нормално да се чека со години за правда,
– е нормално системите да доцнат,
– е нормално младите да си одат,
– е нормално државата да не ти должи ништо,
а ти да ѝ должиш трпение, лојалност и молк.

Загадувањето не нè гуши само физички. Нè тренира психолошки. Нè навикнува да имаме ниски очекувања.
Да не се лутиме премногу. Да не прашуваме премногу. Да не бараме премногу.

И тука е вистинската катастрофа.
Зашто кога ќе се навикнеш на лош воздух, се навикнуваш и на лоша држава.
На нефункционални институции. На постојано „утре“. На живот во кој минимумот се претставува како луксуз.
А чистиот воздух не е луксуз. Не е политичка програма. Не е европски сон.
Тоа е минимум.
И држава што не може да го обезбеди минимумот, многу тешко ќе убеди некого да остане за „подобра иднина“. Особено кога таа иднина постојано се најавува, се одложува и никогаш целосно не пристигнува.

Загадувањето, на крајот, не е само во воздухот. Туку во прифаќањето дека вака мора да биде. А додека тоа прифаќање трае, маглата ќе остане и над градовите, и во главите.