Речиси секој втор млад човек во Европа користел AI chatbot за разговори за лични, емоционални или ментални проблеми. За многумина, разговорот со вештачка интелигенција станува полесен отколку разговорот со психолог или здравствен работник.

Ова го покажува ново истражување на Ipsos BVA спроведено меѓу 3.800 млади на возраст од 11 до 25 години во France, Germany, Sweden и Ireland. Истражувањето било нарачано од француското тело за приватност CNIL и осигурителната група Groupe VYV. (Reuters)

Бројките што привлекоа најмногу внимание

Истражувањето покажува неколку сериозни трендови:

• 51% од младите рекле дека им е „лесно“ да разговараат со AI chatbot за ментално здравје и лични проблеми;
• само 49% го кажале истото за здравствени професионалци;
• а уште помалку — 37% — за психолози. (Reuters)

Сепак, луѓето и понатаму остануваат најважна поддршка:

• 68% најлесно разговараат со пријатели,
• а 61% со родители. (GMA Network)

Дополнително:

• околу 90% од анкетираните веќе користеле AI алатки,
• а повеќе од три од пет млади AI го опишале како „советник за живот“ или „доверлив соговорник“. (Reuters)

Зошто младите толку лесно се отвораат пред AI?

Одговорот веројатно лежи во тоа што AI никогаш не „осудува“, достапен е 24/7 и секогаш одговара.

За генерација која порасна со интернет, дигиталната комуникација веќе не е нешто „вештачко“ — таа е секојдневие.

Многу млади велат дека полесно им е да напишат што чувствуваат отколку да го кажат гласно на друга личност. Особено кога станува збор за:

• анксиозност,
• осаменост,
• љубовни проблеми,
• стрес,
• или чувство дека „немаат со кого да разговараат“.

Истовремено, психолошката помош во многу држави е скапа, недостапна или сè уште носи стигма.

Но експертите предупредуваат: AI не е терапевт

Истражувањето отвори и сериозни дилеми.

Околу 28% од младите во анкетата покажале симптоми поврзани со генерализирана анксиозност.

Психологот и истражувач од Karolinska Institutet, Ludwig Franke Föyen, предупредува дека AI може да понуди поддршка и информации, но не смее да ги замени човечките односи и професионалната грижа.

Според него, проблемот е што chatbot системите се создадени за да го задржат вниманието на корисникот, а не за вистинска психолошка грижа.

„Ако некој наместо со родител, пријател или психолог разговара само со chatbot — тоа е загрижувачки“, предупредува истражувачот.

Дали иднината ќе изгледа вака?

Темата веќе предизвикува дебати низ Европа и САД.

Некои гледаат позитивна страна:

• AI е достапен,
• бесплатен,
• брз,
• и може да помогне на луѓе кои инаку не би побарале помош.

Но други предупредуваат на ризици:

• емоционална зависност од chatbot,
• изолација,
• губење вистински човечки контакт,
• и опасност младите да бараат „разбирање“ од алгоритми наместо од луѓе.

Истражувања од универзитети и online заедници веќе покажуваат дека дел од корисниците почнуваат да развиваат силна емоционална поврзаност со AI системи. (arXiv)

Генерација што расте со AI

Пред само неколку години AI chatbot беше алатка за пишување домашни и барање информации.

Денес, за дел од младите, тој станува:

• соговорник,
• советник,
• мотивациски „coach“,
• па дури и емоционална поддршка.