Очигледно е дека листата на родова дисквалификација врз жените во политиката е длабоко вкоренета и повеќето од нив се соочиле со напади. Засега, на повидок, нема механизми со кои би се овозможило ефикасно да се надмине оваа состојба.

Фасцинантно е колкава е моќта на еден знак и два збора: #MeToo!

Никој не можеше да предвиди какви тектонски промени ќе предизвика иницијативата на Американката од Бронкс, Тарана Бурк, која во 2006-та година го основа движењето #MeToo со цел да ги поддржи жртвите од сексуално насилство.

Во октомври 2017-та година хаштагот #MeToo стана вирален, а жртвите од сексуално насилство гласно проговорија за нивните искуства. Така, движењето #MeToo беше поттик и за политичаркитe да зборуваат за сопствените искуства.

Но, всушност, оваа приказна започнала многу, многу порано…

Извор: freepik.com 

Сексуално вознемирување во академската заедница има, но не се пријавува

 Историска перспектива на „женското прашање“

Колективните, трансгенерациски архетипови што опстојуваат во потсвеста, според психоаналитичарот К. Г. Јунг го сочинуват „колективното несвесно“. Тој ја разви тезата дека еволутивните притисоци имаат индивидуална ментална матрица која се манифестира преку архетиповите.

Уште една потврда на оваа теза изнесе филозофот д-р Бошко Караџов, кој посочува дека митот за Амазонките го поттикнува архетипскиот страв кај машкиот род од доминацијата на жените. Уште во прастарите човекови заедници започнала да се создава хиерархија на моќта, а тоа го меморираат старите митови.

Така, со истиот наратив, се јавуваат митовите за гревот на Ева, за Пандорината кутија од која излегле сите зла, за прекрасната Медуза, која иако е силувана од Посејдон на олтарот во храмот на божицата Атена, потоа е казнета од неа и претворена во ужасен изрод. Оваа древна културолошко-социолошка архетипска нишка се пренесува и во новото време.

Зошто се случува булинг кај младите?

Иновативноста на технологијата овозможи масовен пристап до социјалните мрежи со што секој доби можност да искаже свој став и мислење. Мрежниот свет на површина извади една непријатност за човековата природа, односно се појави она што тлеело во нас и со кое мора да се соочиме. Криејќи се зад екранот и зад лажниот профил, голем број од корисниците стануваат учесници во новата „киберкултура на омразата“. Истражувањата покажуваат дека една од десет жени над петнаесетгодишна возраст биле жртви на таков вид насилство.

Имајќи ја предвид природата на политичката конкуренција, киберомразата се префрли и во политичкиот дискурс. Реториката што веќе била стандардизирана во заднината на политичките кругови, таа маскулинска надмоќност, сега се префрли на медиумскиот и мрежниот простор, во кој зад велот на анонимноста се вклучи и јавноста.

Дефиницијата на говорот на омразата ги покрива „сите форми на изразување“. Киберомразата е исто така говор на омраза. А во него се присутни и сексизмот и мизогинијата. Сексизмот се смета за идеологија која го оправдува и го рационализира патријархалниот општествен поредок, додека мизогинијата е систем кој ги оправдува и ги спроведува сексистичките норми и очекувања.

Студентите не го препознаваат сексуалното вознемирување

Говорот на омраза во нашата локална средина, одраз на светскиот тренд

Зачестеното ангажирање на жените во политиката истовремено донесе и засилен говор на омраза на медиумите и на социјалните мрежи. Најеклатантен пример кај нас се актуелните напади врз министерката за одбрана, Славјанка Петровска, кои од нејзиното стапување на министерската функција со месеци не престануваат и добиваат тенденција на зајакнување. Станува збор за деградирачки коментари од одредени профили, насочени најчесто кон нејзината телесна тежина.

Сексистичките и мизогени коментари продолжија по посетата на Петровска на Обединетото Кралство, пред сѐ поради протоколарните случувања, а ескалираа по нејзините изјави на почетокот на војната во Украина, поврзани со НАТО.

Уште еден радикален пример се постојаните напади кон професорката Катерина Колозова поради јасно искажаните ставови во однос на пристапот за решавање на македонско-бугарскиот спор, по што следеше и хакирање на англиската Википедија со дезинформацијата дека таа е „грчко-бугарски академик“. Овие напади беа проширени со канонада од лични навреди и со закани за насилство кон неа и нејзиното семејство.

Кампањата за претседател на државата на професорката Гордана Силјановска-Давкова предизвика еден друг вид говор на омраза, агеизам, дискриминација според возраста. Агеизмот може да го наруши квалитетот на животот на поединецот и создава мислење дека старите луѓе се товар за општеството.

Сексуално вознемирување – сива зона и во законите и во менталитетот

Јавноста и политичките опоненти беа брутални и преполни со говор на омраза врз полова и сексуална основа и спрема Данела Арсовска. На оваа листа се вбројуваат претседателот на опозицијата, претходниот градоначалник, советник на премиерот, директори на институции, пред сѐ користејќи ги нивните приватни профили на социјалните мрежи.

Еден од многубројните напади врз претходната министерка за одбрана, Радмила Шеќеринска, упатен повторно преку социјалните мрежи, беше од страна на влијателен претседател на политичка партија и пратеник. Неговиот напад содржеше експлицитни вулгарности на нејзина сметка.

Стереотипите како генерализирани верувања за однесувањата и атрибутите што ги поседуваат поединци од одредени општествени групи служат како оправдување за предрасудите, кои се негативно придружно чувство кон поединци од одредена социјална група и многу често водат и до насилство.

Автор: БИЛЈАНА ЖЕРЕВСКА

(Текстот е напишан во рамките на Иницијативата за дигитално граѓанство ResPublica. Оригиналната објава можете да ја прочитате тукa.)