Во време кога многу фактори — како исхрана, физичка активност, стрес — се потенцираат како клучни за подолго и поздраво живеење, повеќе студии укажуваат дека образованието само по себе е еден од најсилните предуслови за долговечност. Тоа значи: колку повеќе години образование има некоја личност, толку поголеми се шансите да живее подолго и поздраво.

Photo by Susan Q Yin on Unsplash

Што покажуваат истражувањата?

• Во публикација на OECD (Организација за економска соработка и развој) е наведено дека во 23 земји-членки се покажало дека оние со повисоко образование живеат 8 години за мажи и 5 години за жени подолго од оние со ниско ниво на образование. (OECD)
• Глобална мета-анализа објавена кон крајот на 2023 година покажа дека секоја дополнителна година образование е поврзана со намалување на ризикот од смрт од „секаков причинител“ за просечно 1.9 % . (PubMed)
• Во студија спроведена во Италија, кај над 35 милиони лица, научниците открија дека оние со највисоко образование (универзитетско) имаат значително понизок ризик од смрт од сите причинители во споредба со оние со најниско образование (основно или без завршено образование). (OUP Academic)

(Колумна) Бруцоши, Факултетот не е само институција која ви дава диплома – тоа е патување што ќе ве обликува како личност

Зошто образованието има таков ефект?

Образованието има неколку механизми преку кои влијае на тоа луѓето со образование да имаат поголеми шанси за долговечност од оние без образование.

• Подобра способност да се разберат информации поврзани со здравјето (пример: упатства од доктор, знаења за болести, вакцинации, важноста на навиките, ризици).
• Повисок доход и подобри услови за живот: подобро домување, пристап до здравствени услуги, здрава храна…
• Социјални мрежи и врски – образованите луѓе често се во ситуации каде што имаат поддршка, поголем круг на луѓе, можности за разни активности, а со тоа пониски нивоа на хроничен стрес.
• Подготвеност за прилагодување и учење – школувањето развива навика за учење и адаптирање што се покажува како корисно и за здравјето но и за успехот на индивидуата.

Што треба да знаете пред да се запишете на факултет?

Што тоа значи за тебе како млад човек?

• Не гледај на школувањето само како обврска или како „кариерен пат“ — тоа е инвестиција и во твоето здравје и во твојот „животен век“.
• Ако си веќе студент или размислуваш за високо образование — запомни дека образованието ти дава шанса да живееш подобро.
• Образованието ти отвора врати, но треба и да ги искористиш можностите: активно учење, развивање критичко размислување, барање информации и добри здравствени навики.
• Ако имаш ограничени можности за формално образование — не значи дека шансите се изгубени: секој чекор (на пример сертификат, обука, дополнителна година) има ефект — истражувањата покажуваат повеќе години учење = поголем ефект).
• Освен формалното образование, важно е и самостојното учење, развој на вештини, здрави навики.

Образованието не е само за диплома — тоа е еден од најмоќните фактори кои можат да ти помогнат да живееш подолго и поздраво. Образованието го проширува твојот избор, го подобрува твојот животен контекст и ти дава алатки да ги правиш паметните одлуки — од здравје до кариера до личен развој.