
Често се прашуваме како вестите што ги читаме на нашите телефони се толку усогласени со нашите преокупации или интереси. Одговорот лежи во фактот дека апликациите на нашите телефони собираат податоци за нас. Дали имаме причина да се грижиме?
Петте најдобри апликации за собирање податоци од нивните корисници се: Facebook на прво место, проследено со TikTok, Instagram, потоа Google Maps и WhatsApp.
Што собираат овие апликации?

Photo by Panos Sakalakis on Unsplash
Тие ги собираат нашите локации на дневна основа, нашите контакти, можат да ги собираат и нашите разговори, да ѕиркаат во пораки и разговори, но и во фотографии.
Ова не значи дека го прават ова постојано, ниту дека сите апликации ги собираат сите податоци на овие начини.
За што се користат собраните податоци?
Според резултатите од истражувањето од Принстон:
– 45 до 60 проценти за креирање реклами врз основа на вашите навики и интереси;
– 25 до 40 проценти за да добивате персонализирана содржина на социјалните мрежи, т.е. што одговара на вашите интереси, стравови и настани во животот.
– 15 до 25 проценти се користи за таканаречено политичко микротаргетирање.
Став на корисниците кон информациите
Интересно е што повеќе од 62 проценти од корисниците не ги проверуваат вестите што ги споделуваат на социјалните мрежи, а речиси 40 проценти од виралната содржина што стигнува до нас е создадена со помош на вештачка интелигенција.
Експертите за ИТ право, верува дека со право можеме да кажеме дека нашите мобилни уреди и апликации нè слушаат, без разлика колку звучи како теорија на заговор. Ние самите дозволивме ова да се случи и ние сме одговорни за тоа што се случува со нашите податоци.

Photo by Solen Feyissa on Unsplash
„Кога зборуваме за тоа каде отишле сите наши податоци, можеме да ги поделиме на поединечни страници, апликации и уреди. Нашите уреди собираат податоци, потоа уредите комуницираат со апликациите. Така апликациите и страниците што ги користиме можат да имаат и информации за нашиот уред, системот што го користиме….“
Одличен пример е Гугл,затоа што има голем број апликации. Има „Гимејл“ и „Јутјуб“ и „Гугл пребарување“ и „Гугл мапс“… а кога се вклучени техничките параметри на локациите – тие добиваат многу широк опсег на податоци.
Дали има причина за грижа
Од суштинско значење е да имаме доволно свест за да ги прочитаме условите за користење и политиката за приватност како документи што ќе ни ги понудат сите апликации и уреди, врз основа на принципот на транспарентност и соработка, и да наведеме какви податоци земаат од нас.
Денес, едноставно е невозможно да се биде исклучен од технологијата и мора да користиме бројни апликации. Ако ги прочитаме условите за користење и политиката за приватност, можеби ќе најдеме начини да ги користиме малку побезбедно.
Дали употребата на ChatGPT може да се злоупотреби или употреби против нас?

Photo by Emiliano Vittoriosi on Unsplash
„Значи, тие не се обврзани да ги зачуваат податоците што им ги даваме, односно разговорите. Кога одиме кај психолог, сакаме податоците за кои зборуваме таму да не бидат објавени, како и нашиот разговор со адвокат. Тие не се обврзани да ги зачуваат тие податоци, дури ќе бидат обврзани да ги достават ако судот ги повика во подоцнежна постапка“, истакнува експертот за ИТ право. Всушност, ChatGPT ги памти сите разговори, дури и избришаните.
Лажните информации се ново поле на злоупотреба
Непроверени и неточни вести се појавуваат сè повеќе на мрежата. Тие лесно можат да ги доведат луѓето во заблуда, особено затоа што се хранат со нашите стравови и проблеми и ни служат непроверени решенија.
„Во ерата на манипулација и во ерата на вештачка интелигенција, каде што многу лесно можеме да создадеме врска што се споредува со психолошка слика или она што можеме да го прочитаме од сите податоци што сме ги дале со лајкување, следење, колку секунди сме поминале на видео, тие навистина можат да претпостават како да се однесуваат кон нас, да нè убедат да размислиме нешто, односно да стигнеме до тој манипулативен момент“, објаснува Денис Тул.
Единственото решение е да се развие критичко размислување. Да не се „клика“ на сè на интернет, туку да се размислува логично за некои работи.