Инцидентот во ООУ „Димо Хаџи Димов“ во Скопје, каде повеќе ученици покажале симптоми поврзани со можен проблем со храна, повторно го отвори прашањето за квалитетот и безбедноста на оброците во основните училишта.

Македонија: прописи наспроти реалност

Правилникот за ученичка исхрана предвидува секојдневно овошје и зеленчук, интегрални житарки, млечни производи, квалитетни протеини и ограничени шеќери.
Моделот е јасно дефиниран, но во практика честo се забележуваат отстапки: недоволно овошје и зеленчук, минимален внес на млечни производи и замена на балансирани оброци со поевтини и калорично побогати опции.

Дополнителен проблем е отсуството на стручни лица во дел од училиштата, менијата ги креираат административни служби или кетеринг-фирми, а контролите се нерегуларни и неусогласени.

Словенија: стандардизиран систем со стручна контрола

Словенија ја заснова ученичката исхрана на Закон за училишна исхрана и национални Смерници за исхрана. Во секое училиште работи организатор на исхрана – нутриционист кој го планира менито и ја следи нутритивната вредност на оброците. Училиштата користат дигитални системи за пресметка на порции и калориски баланс, што значително ја намалува можноста за импровизација.

Пример на дневни менија

Македонија (според Правилник):
– Млеко/јогурт, интегрален леб, овошје
– Интегрално печиво
– Супа, месо, салата
– Овошје или млечна ужина

Словенија (реална практика):
– Житарки со млеко и овошје
– Полнозрнест леб со намаз и зеленчук
– Супа, ризото со зеленчук и месо, салата и овошје

Настанот во скопското училиште укажува на потреба од построга и унифицирана контрола, како и од поголема стручна вклученост во планирањето на оброците. Иако Македонија има добро дефинирани прописи, нивната доследна примена останува клучниот предизвик за подобрување на квалитетот на ученичката исхрана.