Јас сум Даница, а ова е мојот став: 

Претпоставувам дека денеска, додека го пиете првото утринско кафе, социјалните мрежи веќе ви се пожолтени од икони. Секој втор статус е цитат за „светото македонско писмо“, политичарите читаат говори напишани од нивните асистенти, а на телевизија оди истиот документарец што го гледаме секоја година во исто време.

Честит 24 Мај, Денот на сесловенските просветители! Денот кога гордо се удираме во гради дека Словените видоа бел ден благодарение на нас.

Но, вистинската забава почнува кога ќе ги погледнете коментарите под тие исти празнични објави. Таму е вистинскиот масакр. „Честит празник“ напишано со „незнам“ (споено), „сватив“ (наместо сфатив) и неизбежното „се“ наместо „сè“, затоа што ставањето акцент на тастатурата кај нас се смета за виша математика. Тоа е таа наша реалност: се гордееме со Кирил и Методиј, а правописот го газиме како да ни е најголем непријател. Успеавме да ги описмениме другите во 9 век, за самите да останеме полуписмени во 21 век.

На хартија, кај нас неписмени нема. Сите имаме завршено средно, факултети ни никнуваат зад секој агол, а магистри и доктори на науки имаме повеќе од жители. Но, во реалноста, како општество сè помалку разбираме што читаме. Нацијата која се колне во Конески денес чита само наслови по портали, а капацитетот за размислување ни е сведен на верување во бабини деветини и теории на заговор споделени по Фејсбук групи.

Просветните работници, луѓето кои треба да го продолжат делото на Кирил и Методиј, ги доведовме до статус на социјални случаи кои треба да молчат и да пополнуваат административни табели. Затоа, пак, главни просветители на новите генерации им се ТикТок инфлуенсери со речник од точно триесет зборови. Знаењето кај нас веќе не е во мода, бидејќи паметен е оној што ќе се „снајде“ во животот, а не оној што учи.

Парадоксот е очигледен секој ден: се колнеме во јазикот, а го зборуваме како со сила да ни го пикнале во уста. Ги славиме книгите, а последната што сме ја отвориле била лектира во основно училиште (и тоа прераскажана на Интернет). Се гордееме со минатото, а немаме поим што правиме со сегашноста.

Кирил и Методиј не ја измислија азбуката за да ни служи како украс за профилна слика еднаш во годината. Ниту за со неа да си пишуваме партиски соопштенија и навреди по коментари. Јазикот се брани кога се зборува правилно, кога се купуваат и читаат книги и кога се инвестира во училиштата, а не во партиски штабови.

Затоа, наместо уште еден круг лажна гордост, ајде овој 24 Мај да го прославиме со малку искреност. Ајде денес да прочитаме нешто подолго од три реченици. Ајде да провериме каде се става запирка пред да ја испратиме следната порака на Вибер. И најважно од сè, ајде да признаеме дека сме станале ужасно мрзливи за учење.

Ако продолжиме вака, за некоја деценија бадијала ќе ни бидат сите просветители. Ќе ја имаме најубавата азбука на светот, ама ќе ни служи само за две работи: точно да прочитаме колку ни е сметката за струја и да напишеме „Амин“ под некоја лажна слика на социјалните мрежи.

Памет во глава и честит празник. Отворете некоја книга денес, навистина не боли.