Велика Британија подготвува нови ограничувања за користењето на социјалните мрежи кај тинејџерите, со кои Instagram, TikTok, YouTube и други платформи по автоматизам би биле блокирани од полноќ до 6 часот наутро за корисниците на возраст од 16 и 17 години. Мерката е дел од поширок пакет на политики насочени кон заштита на младите од прекумерно користење на социјалните мрежи и подобрување на нивното ментално здравје, сон и концентрација.

Според предлогот на британската влада, ноќниот „полициски час“ нема да биде задолжителен. Ограничувањето ќе биде вклучено по автоматизам, но младите ќе можат самите да го исклучат преку поставките на своите профили. Дополнително, платформите ќе треба автоматски да ги исклучат функциите како бесконечно скролање (infinite scroll) и автоматско пуштање видеа (autoplay), кои често се критикуваат како механизми што ги задржуваат корисниците подолго време на апликациите.

Британската министерка за технологија Лиз Кендал смета дека ваквите мерки ќе помогнат младите да спијат повеќе, подобро да се фокусираат на образованието и да поминуваат повеќе време во реалниот свет со семејството и пријателите. Владата истовремено најавува и нови правила за користење четботови со вештачка интелигенција од страна на малолетници, вклучувајќи задолжителни паузи за корисниците под 18 години.

Поделени реакции во Британија

Предлогот веќе предизвика бурна дебата во британската јавност.

Организации за заштита на децата и дел од родителите сметаат дека мерките се премногу благи бидејќи лесно можат да се исклучат. Меѓу критичарите е и Елен Рум, мајка на 14-годишно момче кое починало по учество во опасен онлајн предизвик, која оценила дека ваквите ограничувања не обезбедуваат вистинска заштита за младите.

Од друга страна, дел од експертите предупредуваат дека премногу строги забрани може да создадат нови проблеми. Професорката Соња Ливингстон од Лондонската школа за економија посочува дека социјалните мрежи понекогаш се важен канал преку кој младите бараат помош, поддршка или комуникација во кризни ситуации.

Сличен став има и канадската психолог Кендис Оџерс, која во интервју за британските медиуми предупреди дека не постојат едноставни докази дека забраните сами по себе ќе ги решат проблемите со менталното здравје кај младите. Таа смета дека поголем ефект би имало подобро регулирање на платформите и инвестирање во образование и психолошка поддршка отколку целосни ограничувања.

Интересно е што и самите британски тинејџери се поделени околу новите правила.

Во анкети и интервјуа објавени во британските медиуми, дел од младите сметаат дека мерката нема да има голем ефект бидејќи секој едноставно ќе ја исклучи. Други поддржуваат ограничување на функциите како бесконечно скролање, но не и целосно ограничување на пристапот. Дел од тинејџерите сметаат дека правилата треба да важат само за помлади од 16 години, додека постарите треба сами да носат одлуки за користењето на интернетот.

Дебата за приватноста и слободите

На социјалните мрежи и форумите во Британија се појавија и критики дека ваквите мерки може да доведат до дополнителни проверки на возраста и загриженост за приватноста на корисниците. Дел од јавноста смета дека вистинскиот проблем не се младите корисници, туку алгоритмите на платформите кои се дизајнирани да го задржат вниманието што е можно подолго.

Во исто време, британскиот регулатор Ofcom отвори истрага против TikTok поради сомнежи дека платформата не прави доволно за да ги заштити децата од штетни содржини, што покажува дека притисокот врз технолошките компании продолжува да расте.

Предлог-законот треба да биде доставен до британскиот парламент до крајот на годината, а доколку биде усвоен, новите правила би можеле да стапат во сила во текот на 2027 година.

За младите во Европа ова би можел да биде важен преседан. Доколку британскиот модел покаже резултати, не е исклучено слични мерки во иднина да разгледуваат и други европски држави, каде што расте загриженоста за влијанието на социјалните мрежи врз спиењето, концентрацијата и менталното здравје на младите.