Дигиталните уреди носат опасност за децата – зголемената употреба на технологијата не значи и соодветна дигитална писменост.

Генерацијата Алфа, децата родени по 2010 година, се првите кои буквално растат со екрани. И сепак, истражувањето на УНИЦЕФ покажува дека 33 проценти од децата се под основното ниво на писменост, на скала од четири нивоа, со прв минимум потребен за самостојно и безбедно користење на новите технологии.

Photo by Vitaliy Zalishchyker on Unsplash

Нивните „врсници“ се iPad-ите и Instagram, а дигиталниот свет им бил познат пред да можат да одат или да го кажат својот прв збор. Додека сè уште учеле да го препознаваат сопственото лице во огледалото, тие веќе знаеле како да го поминат прстот преку екранот.

Иако дури и самите сведоци на дигиталната ера, родителите и наставниците, честопати се изненадени од тоа колку лесно децата користат телефони и компјутери. Но, оваа леснотија често е измамничка, покажуваат истражувањата.

Зголемената употреба на технологијата не значи соодветна дигитална писменост

– Извештајот на УНИЦЕФ покажува дека речиси половина од младите луѓе ги споделуваат своите лични информации преку интернет за пристап до содржини, додека 25 проценти го прават тоа само за бесплатен пристап до интернет;

Експертите сè повеќе ги потсетуваат родителите на правилото „3-6-9-12“ што го осмисли францускиот психолог Серж Тисерон:

Не е дозволено користење компјутер или телефон до тригодишна возраст.

Не е дозволено користење интернет до шестгодишна возраст.

Забрането е играње игри пред деветгодишна возраст.

Не дозволувајте им да бидат на социјалните мрежи пред 12-годишна возраст.

Во пракса, тоа не е толку лесно. Децата почнуваат да користат дигитални уреди на сè порана возраст. Опасностите се кријат и на навидум безопасни платформи – како што е Roblox.

Експертите за безбедност на децата на интернет велат дека таму не се само учениците од основно училиште. Родителите купуваат телефони за своите деца од предучилишна возраст и ја инсталираат оваа апликација.

Проблематично е што родителите не се свесни колку ова може да биде опасно, првенствено затоа што предаторите од социјалните мрежи само создадоа дополнителен комуникациски канал на оваа платформа. А потоа, меѓу другото, децата се потенцијални цели на уцени, закани, злоупотреба.

Дигиталните уреди – извор за добивање образование за над 50 % од децата

Иако дигиталниот свет нуди огромни можности за учење и забава, експертите предупредуваат на бројни ризици. Меѓу најголемите е изложеноста на несоодветна содржина – од насилство и порнографија до екстремистички пораки.

Истражувања: 66% од младите чуствуваат анскиозност ако немаат пристап до смартфон, a 35% покажуваат клиничка зависност

„Родителот мора да ги разбере и да разговара со своите деца. Не дека мислите дека ако му купивте на вашето дете каков било технички уред – од играчка конзола до мобилен телефон – дека сте добиле малку време и дека вашето дете е безбедно. Ова може да биде бомба за вашето дете. Не се само предизвици околу педофилите. Ова се секти, ова се навивачки групи, оттаму сте регрутирани во трговијата со дрога… Има безброј предизвици. Постои коцкање, многу се промовира денес“, стои во препораките на експертите за високотехнолошки криминал.

„Денес, можеби повеќе од 50 проценти од децата го добиваат своето образование преку дигитални уреди, од Инстаграм, Твитер, Вотсап и други социјални мрежи, до тој степен што дури и на телевизија, во медиумите и во печатените списанија, насловите се застрашувачки – кој кого убил, кого ограбил, се развел. Кога ќе ги погледнете, не можете да видите три убави информации. Забораваме дека децата се сунѓери и апсорбираат сè“, нагласува психологот Анита Гверо од Универзитетот во Белград.

Покрај можностите, со децата треба да се разговара и за ризиците од новите технологии. Знаењето и критичкото размислување стануваат најважна заштита.