Од вчера во Северна Македонија стапуваат во сила значително построги правила за управување со електрични тротинети. Со измените на Законот за безбедност на сообраќајот на патиштата, електричен тротинет повеќе нема да смеат да управуваат лица помлади од 18 години, наместо досегашната старосна граница од 14 години.

Новите правила доаѓаат по растечкиот број сообраќајни незгоди во кои учествувале возачи на електрични тротинети, мопеди и мотоцикли. Анализите за периодот од 2024 година до мај 2026 година покажуваат дека во сообраќајни незгоди биле инволвирани 2.352 возачи на овие превозни средства. Од нив, 46 лица го загубиле животот, 585 се здобиле со тешки, а 1.347 со полесни телесни повреди.

Освен новата старосна граница, законот носи уште неколку важни измени кои ќе ги засегнат илјадниците млади кои досега секојдневно користеа електрични тротинети.

Што се менува?

Според новите правила:

• електричен тротинет смее да управува само лице постаро од 18 години;
• задолжително е носење заштитен шлем;
• навечер или при намалена видливост задолжителен останува рефлектирачки елек;
• забрането е превезување второ лице на тротинет;
• при преминување преку пешачки премин или коловоз, доколку нема велосипедска патека, возачот мора да се симне и да го турка тротинетот;
• максималната брзина останува 20 km/h на велосипедски патеки и 6 km/h на тротоари и пешачки патеки.

Казни до 275 евра и привремено одземање на тротинетот

Со измените се воведуваат и построги санкции. За различни прекршоци се предвидени парични казни кои достигнуваат до 275 евра.

Дополнително, за потешки прекршоци, како што се управување од малолетно лице, возење под дејство на алкохол или превезување патник, полицијата ќе може привремено да го одземе електричниот тротинет во траење од 30 дена. Доколку прекршок направи дете, одговорност ќе сносат неговите родители или старатели.

Изминатите години електричните тротинети станаа исклучително популарни меѓу младите во Македонија, особено во Скопје, Битола, Охрид, Штип и Тетово. Во медиумите често беа објавувани информации за несреќи со тротинети, судири со пешаци и повици од стручната јавност за воведување појасни правила, задолжителни кациги и поголема контрола. Новите законски измени се први што значително ја заоструваат регулативата и ги приближуваат домашните правила кон европскиот тренд на построго регулирање на микромобилноста.

Како е регулирано во Европа?

Иако речиси сите европски држави воведоа правила за електричните тротинети, Северна Македонија со новата граница од 18 години станува една од земјите со најстроги услови за возраста на возачите.

🇩🇪 Германија

Германија важи за една од првите европски држави што воведе јасна регулатива. Таму електричните тротинети можат да ги управуваат лица од 14 години, дозволената брзина е 20 km/h, а возењето е дозволено главно по велосипедски патеки. За користење е задолжително осигурување, а секој тротинет мора да има регистрациска налепница.

🇬🇷 Грција

Во Грција неодамна беа заострени правилата. Минималната возраст е зголемена на 17 години, воведени се повисоки казни, а се засилуваат и контролите за носење заштитна кацига. За одредени прекршоци казните достигнуваат и 350 евра.

🇧🇬 Бугарија

Во Бугарија електричните тротинети можат да ги управуваат лица од 16 години, а задолжително е носење кацига и почитување на ограничувањата на брзината.

🇷🇸 Србија

Во Србија управувањето е дозволено од 14 години, но задолжително е носење кацига, а на одредени категории возачи им е задолжителен и рефлектирачки елек. Возењето е дозволено претежно по велосипедски патеки и коловози каде тоа е дозволено.

🇭🇷 Хрватска

Хрватска исто така воведе построги правила. Возачите мора да носат кацига, а електричните тротинети се ограничени на максимална брзина од 25 km/h.

🇦🇱 Албанија

Албанија постепено воведува регулатива според европските стандарди, но правилата сè уште се помалку детални отколку во соседните земји. Во последните години се работи на нивно усогласување со прописите на ЕУ.

Додека повеќето европски држави дозволуваат управување со електричен тротинет од 14, 16 или 17 години, Македонија ја подигна границата на 18 години, што ја прави една од најрестриктивните земји во Европа кога станува збор за возраста на возачите.