2025 година ќе се памети како година во која младите не беа само сведоци, туку жртви и актери на големи системски потреси. Од глобалната геополитика, преку регионални студентски бунтови, до најтрагичниот настан во поновата македонска историја – овие три случувања не се одвоени приказни. Тие се дел од истата реалност: свет во кој кризите се прелеваат над граници, а цената најчесто ја плаќаат младите.

1️⃣ Светот во 2025: Украина, Трамп и новата ера на нестабилност

Војната во Украина и во 2025 година остана централниот глобален конфликт, но она што ја промени рамнотежата беше политичкиот пресврт во САД. Со враќањето на Доналд Трамп на власт, светот влезе во фаза на отворена геополитичка несигурност.

Новата американска политика значеше:

• прекин или замрзнување на дел од соработката со Европа,
• повлекување од меѓународни развојни програми,
• укинување или маргинализирање на USAID, Radio Free Europe и Voice of America.

За младите во Источна Европа и Балканот, ова не беше апстрактна геополитика. Тоа значеше помалку стипендии, помалку програми за размена, помалку медиумска поддршка, помалку средства за граѓански иницијативи. Светот стана побрутален и поизолиран – а младите повторно беа оставени да се снаоѓаат сами.

2️⃣ Регион: студентските протести во Србија – кога младите рекоа „доста“

Во Србија, 2025 беше година кога студентите масовно излегоа на улица. Протестите, предводени токму од млади луѓе, доведоа до блокади на факултети, прекин на наставата и сериозен застој во студирањето.

Но причините беа подлабоки:

• недоверба во институциите,
• корупција,
• чувство дека системот ги троши младите, а не им нуди иднина.

Овие протести не останаа само српска приказна. Тие одекнаа и во Македонија, каде дел од младите првпат јасно видоа дека студентите можат да бидат политички фактор, а не само пасивна група. Истовремено, протестите отворија тешко прашање: колкава е цената на отпорот, кога таа цена е изгубена академска година?

3️⃣ Македонија: трагедијата во Кочани – момент кога општеството падна на испит

Во Македонија, 2025 ќе остане запаметена по трагедијата во Кочани – настан кој со право се смета за најтрагичен од почетокот на независноста.

Загубата на млади животи не беше само несреќа. Таа беше последица на:

• институционална негрижа,
• системски пропусти,
• години игнорирање на безбедносните стандарди.

За младите, ова беше момент на сурово будење. Сфатија дека државата која треба да ги штити – не успеала. Тагата брзо се претвори во гнев, а гневот во прашање што сè уште виси во воздух: дали некој ќе одговара, или трагедијата ќе се затвори како уште една „црна статистика“?

Од Украина, преку Белград, до Кочани – одлуките ги носат политички елити, институции и системи. Последиците ги носат младите. 2025 година не беше година во која младите „созреаја“. Беше година во која беа принудени да пораснат – побрзо отколку што треба.

И токму затоа, оваа година ќе остане запишана не само како година на кризи, туку како година во која младата генерација сфати дека неутралноста повеќе не е опција.