Најновото регионално истражување на Советот за регионална соработка (SecuriMeter 2026) открива впечатлива, но трагична вистина: масовното иселување на младите од Западен Балкан не е само економско прашање, туку тоа е директна последица на партиските стеги,
непотизмот и општеството во кое „партиската книшка“ е поважна од дипломата.
Кога ќе се погледне длабински во перцепциите и ставовите на новите генерации, станува јасно зошто политиката стана главен двигател на бегањето од матичните земји.
Партиската држава како главен причинител за иселувањето
Кога младите зборуваат за причините поради кои сакаат да ја напуштат својата земја, првата асоцијација повеќе не е само празниот паричник, туку затворениот систем управуван од политички партии.
Во општества каде што вработувањето во јавниот сектор, па дури и на обични административни позиции, зависи од тоа дали си во првите редови на партиските митинзи, младите се чувствуваат како граѓани од втор ред. Политичките партии преку децении клиентелизам го убија она што се нарекува меритократија.
Кога системот ти испраќа порака дека твојот труд, просек на факултет и интелект вредат точно нула без политичка „позадина“, куферот станува единствениот логичен избор.
Што велат бројките од SecuriMeter 2026?
Истражувањето на RCC за 2026 година дава поширока слика за младите во неколку сегменти:
-
Индекси на неизвесност: Околу 56% до 58% од младите низ Западен Балкан отворено размислуваат или активно планираат емиграција. Во Северна Македонија, овој процент во години на економска криза и политички застои постојано кружи околу овие високи маргини, правејќи ги младите една од најмобилните, но и најразочараните групи во Европа.
-
Безбедност и институционална доверба: И покрај тоа што генералниот барометар на SecuriMeter покажува дека одреден процент од граѓаните на Балканот формално се чувствуваат безбедно на улица (во рамки на секојдневната физичка сигурност), довербата во домашните институции останува на дното. На институциите се гледа како на партиски испостави, а тоа создава недоверба и несигурност.
-
Регионалниот пазар и дигиталниот пресек: Интересно е што додека партиите ги делат младите по национални и партиски линии, новите генерации сè повеќе се свртуваат кон дигиталниот свет, фриленсерството и регионалната соработка . Сепак, недостатокот на системска поддршка за иновации и претприемништво ги принудува младите да бараат спас надвор од локалните пазари.
Бројките од SecuriMeter 2026 се последен аларм за политичките елити во Скопје и регионот. Младите не бараат партиски памфлети ниту пак сакаат да бидат гласачка машинерија за еднократна употреба на избори. Тие бараат систем во кој правилата важат подеднакво за сите, каде што се напредува со знаење, а не со партиски членства.