Салман Ружди, писателот кој поради романот „Сатански стихови“ беше осуден од муслиманскиот свет, во петокот беше прободен на сцена во Њујорк.

„Сатански стихови“ е четвртиот роман на Салман Ружди, првпат објавен во 1988 година. Романот е делумно инспириран од животот на пророкот Мухамед.

Фото: India TV News

Наиде на поделени мислења кај критичарите и читателите, особено во Велика Британија, како и големи контроверзии во муслиманските заедници ширум светот. Причината беше неговата наводна навреда на исламот. Покојниот ирански лидер Хомеини во 1989 издаде фатва, повикувајќи на убисто на Салман Ружди. Иран исто така понуди 3 милиони долари за убиство на ппознатиот писател. Ружди беше избоден со нож во петокот во Њујорк, на сцена, додека се подготвуваше да одржи предавање.

Главните ликови на романот се индиски емигранти во Англија, што често е случај со Ружди. Двата главни лика, Џибрил Фаришта и Саладин Чамча, се актери со индиско потекло. Фаришта е боливудска ѕвезда, специјализирана за толкување на ликовите на божествата, додека Чамча е емигрант кој се вкрстил со своето индиско потекло и го позајмува својот глас на анимираните ликови во Англија.

Која е приказната на Салман Ружди во „Сатански стихови“?

На почетокот на романот, двајцата се заробени во киднапиран авион кој летал од Индија за Англија. Авионот експлодира над Ла Манш, но тие за чудо преживуваат. По падот, и двајцата доживуваат магична трансформација, во која Фаришта го добива обликот на архангел Гаврил (според Ислам Џибрил), а Чамча ѓаволот. Откако ќе бидат пронајдени на плажата, Чамча е одведен од полицијата.  Фаришта не прави ништо за да му помогне и на тој начин двајцата се разделени.

И двата лика се обидуваат да го средат својот растргнат живот. Фаришта ја наоѓа својата изгубена љубов, англиската алпинистка Ели Кон, но почнува да покажува се повеќе знаци на ментални нарушувања. Откако ќе ја обнови својата човечка форма, Чамча бара начин да му се одмазди на Фаришта затоа што не му помогнал откако тие паднале од небо и ја раскинува врската со Ели искористувајќи ја неговата патолошка љубомора. Фаришта сфаќа што му направил Чамча, но му простува, па дури и му го спасува животот во пожар што сам си го предизвикал за време на една од неговите ментални кризи.

Потоа, и двајцата се враќаат во Индија, каде Фаришта продолжува да глуми, а Чамча го дои својот татко што умира. Во нов напад на патолошка љубомора, Фаришта ја убива Ели и се самоубива.

Чамча, кому Фаришта му прости, повторно се соедини со својот одамна отуѓен татко и ги најде своите индиски корени, одлучува да остане во Индија.

Фото: Reason Magazine

Приказната повторува низа магични соништа кои му се припишуваат на болниот ум на Фаришта, меѓусебно поврзани со многу тематски детали. Пред се со заеднички мотиви на откровение, религија, фанатизам и сомнеж. Редоследот кој муслиманите најмногу го толкуваат како навредлив е всушност парафраза на животот на пророкот Мухамед, кој во романот се нарекува Махаунд.

Ружди го привлече гневот на муслиманскиот свет, ајатолахот Хомеини во 1989 издаде фатва

Централниот мотив на оваа епизода се сатанските стихови. Со нив пророкот објавува дека старите многубожествени божества имаат место во новата религија, а потоа ја отфрла како откровение подметната од сатаната. Пророкот има два главни противници: демонската свештеничка Хинд и сатиричниот поет Баал. По протерувањето на пророкот и неговото триумфално враќање, Баал се крие во бордел. Таму проститутките го преземаат идентитетот на жените на пророкот. Еден од учениците на пророкот менува делови од Куранот додека пророкот му ги диктира. Овие два мотива особено беа протолкувани како навредливи во муслиманската заедница.

15 години од смртта на великанот Петре М. Андреевски

Втората секвенца од соништата раскажува за индиската селска девојка Ајша, која тврди дека зборува со архангелот Џибрил. Таа успева да го убеди целото село да оди пешки на аџилак во Мека, тврдејќи дека ќе можат да го прошетаат Арапското Море.

Аџилакот завршува со катастрофална кулминација во која верниците влегуваат во морето и исчезнуваат. Изјавите на очевидците драстично се разликуваат за тоа дали сите тие едноставно се удавиле или успеале да одат на дното на морето.

Третата секвенца се случува на крајот на 20 век. Таа ја раскажува приказната за фанатичниот верски водач во егзил, наречен Имам. Оваа бројка јасно алудира на егзилот на Хомеини во Париз. Сепак, со различни повторливи мотиви се базира и на гореспоменатата фигура на пророкот.