Подароците за деца може да бидат и опасни, ако се играчки кои содржат состојки кои можат да влијаат на здравјето на децата.

Божиќните и новогодишните подароци треба да бидат радост за децата, но тие често претставуваат ризик по здравјето. Експертите препорачуваат претпазливост – еве на што треба да внимавате кога купувате подароци за најмалите.

Photo by Duskfall Crew on Unsplash

Играчки автомобили, коцки или кукли – секоја година изборот на можни подароци е голем. Но, Германското друштво за ендокринологија, кое се занимава со ендокрини жлезди и хормони, предупредува: многу детски играчки содржат таканаречени ендокрини нарушувачи, кои можат негативно да влијаат на метаболичките процеси, растот, развојот на мозокот и плодноста.

Ендокрините нарушувачи (ECDs) се хемикалии кои, дури и во мали количини, ја нарушуваат хормонската функција и можат да имаат штетни ефекти. Тие вклучуваат омекнувачи на пластика како што се фталатите, како и бисфеноли, кои се присутни во многу пакувања за храна.

Секој што не ја сака „совршената“ Барби ќе може да има Weird Barbi

Понатаму, бромирани средства за забавување на пламенот кои ја отежнуваат палењето на пластиката, како и таканаречените вечни хемикалии, PFAS, но и тешки метали како што се кадмиум и бром.

Подароците со штетни супстанции се особено опасни за децата

Проблемот е што овие супстанции се наоѓаат во сите видови секојдневни предмети, како што се козметика, пластика, лакови или текстил. Но, тие се особено распространети во евтините детски играчки, предупреди Јозеф Керле од Институтот за експериментална ендокринологија во Универзитетската болница „Шарите“ во Берлин на прес-конференција. Тој ги проучува ефектите на разни супстанции врз хормоналниот систем.

„Кај децата, кожата и мукозните мембрани сè уште не се целосно развиени како бариери против штетните супстанции“, забележува Керле. Покрај тоа, малите деца учат за светот преку устата. Поради ова типично однесување, „изложеноста на ендокрини нарушувачи може значително да се зголеми“.

Photo by Vignesh Chinnaiyan on Unsplash

Ендокрините нарушувачи се класифицирани како супстанции од голема загриженост во Европската Унија. Затоа се сметаат за подеднакво опасни како канцерогените или мутагените супстанции како што е азбестот. Сепак, овие хемикалии се наоѓаат во детските играчки.

За експерти како Керле, причината е „преплавувањето на нашиот пазар со евтини производи“ чие производство не ги следи упатствата на ЕУ. Компании како Амазон или Тему придонесуваат за нивна широка дистрибуција. Тие можат да го прават ова без пречки бидејќи усогласеноста со упатствата на ЕУ е недоволно следена и спроведена, критикува Керле.

Дигиталните уреди носат опасност за децата

Европскиот парламент сепак реагираше и се согласи на нови безбедносни прописи за играчки.

Но, евтините, опасни играчки сè уште ќе бидат достапни за купување. „Според оптимистичките проценки, ќе бидат потребни најмалку четири и пол години за оваа одлука да се спроведе во пракса“, вели Керле. Ова е делумно затоа што секоја земја е одговорна за заштита на здравјето на своето население.

Како во подароците да избегнете опасни играчки

Кога купувате подароци, избегнувајте пластика или текстил што имаат силен хемиски мирис. Текстилните производи треба да се мијат пред да стигнат до рацете на децата. Производите од реномирани производители се најдобри.

Кога купувате подароци, треба да обрнете внимание на квалитетот и да проверите информации за штетните супстанции.

Photo by Huy Hung Trinh on Unsplash

Моментално нема сигурни етикети што важат низ цела ЕУ што би го означиле производот како безбеден и во согласност со стандардите на ЕУ. Ова е критикувано од експерти како Керле.

Новите безбедносни прописи на ЕУ предвидуваат воведување на дигитален „пасош“ за играчки, што ќе им овозможи на властите и потрошувачите да проверат дали производот е безбеден. Дотогаш, одговорноста останува на поединецот. Покрај тестот за мирис, погледот во базата на податоци на ЕУ за повлекување може да помогне да се избегнат опасни производи пред да ги купите.

Половните пластични играчки исто така не се безбедни. Ризикот од ослободување на EDC е уште поголем поради истрошени или оштетени површини, вели Керле. Постои дополнителен ризик кај постарите пластични играчки дека тие содржат супстанции кои оттогаш се забранети.

„Многу ендокрини нарушувачи се многу перзистентни, тие се таканаречени „перзистентни органски загадувачи““, истакнува Керле. За него, ова е уште една причина да се зголеми притисокот врз властите.